Bionotatki - Biologiczny portal Informacyjno-Edukacyjny

Rozpoczęło się lato. Większość z nas będzie wypoczywać nad morzem, jeziorem, w górach czy gospodarstwie agroturystycznym.

Po ciężkiej pracy trzeba odpocząć, miło spędzić czas i skorzystać z uroków lata. Warto jednak zachować ostrożność, nie zapominać o czyhających zagrożeniach. Powrót do pracy czy szkoły w pełni zdrowia to także miara udanego urlopu czy wakacji.

Kleszcze i borelioza
Wraz z wydłużeniem się dni i wzrostem temperatury, wzrasta także aktywność kleszczy. Większość z nas zostało kiedyś pogryzionych przez te małe pajęczaki. Nie każdy jednak wie o przenoszonych przez nie chorobach. Dwie najczęstsze choroby jakimi może zarazić nas kleszcz, to borelioza i odkleszczowe zapalenie mózgu. Niemniej kleszcze mogą przenosić również wiele innych chorób. Należą do nich: babeszioza, chlamydioza, echrichioza, mykoplazmoza, bartonelloza.

Boreliozę można rozpoznać po charakterystycznym rumieniu w kształcie czerwonej plamy, otoczonej białym i czerwonym pierścieniem, który występuje w przypadku dużej części zakażeń kilka dni po ukąszeniu. Jednak w wielu przypadkach rumień nie występuje lub jest niecharakterystyczny. Warto więc zwrócić uwagę czy nie pojawiły się objawy takie jak bóle głowy, podwyższona temperatura, bóle gardła czy stawów.

Dalsza diagnostyka jak i leczenie są kontrowersyjne, gdyż są dwie znacznie różniące się szkoły. Jedna mówi, że do wykrycia wystarczy test ELISA, potwierdzony testem Western-Blot, a do wyleczenia wystarczają około dwa tygodnie leczenia. Według drugiej, zarówno diagnostyka według tego schematu jak i leczenie nie są takie proste. Dzieje się tak dlatego, że krętek borrelia może ukrywać się w tkankach i wykorzystuje różne metody utrudniające jego wykrycie, a jego cykl rozwojowy trwa stosunkowo długo. Powoduje to, że przeciwciała przeciw tej bakterii mogą nie zostać wyprodukowane, a leczenie aby było skuteczne musi objąć kilka cykli rozwojowych bakterii oraz uderzać w formę cysty, co znacznie je komplikuje.

> Więcej na temat boreliozy

Zakwity sinic
Podczas wypoczynku nad morzem warto pamiętać o organizmach zwanych sinicami. Są to jednokomórkowce należące do królestwa Bacteria.
W okresie letnim populacja sinic znacznie wzrasta powodując powstanie tzw. zakwitów. Część gatunków sinic, takich jak: Microcystis, Anabaena, Oscillatgoria, Nostoc, Hapalosiphon i Anabaenopsis, produkuje toksyny które mogą być niebezpieczne dla człowieka. Zalicza się do nich: hepatotoksyny, neurotoksyny i dermatotoksyny. Kontakt z toksyną może powodować obniżenie łaknienia, biegunkę, wymioty, bladość, osłabienie, podrażnienie skóry i oczu, krwawą biegunkę, krwiomocz czy tzw. gęsią skórkę. Jeśli pojawią się doniesienia o zakwitach sinic w Bałtyku, lub innym miejscu wypoczynku, należy zachować szczególną ostrożność.

> Więcej na temat zakwitu sinic

> Serwis kąpieliskowy

Czerniak
Opalanie się na plaży związane jest z ryzykiem powstania nowotworu skóry. Czerniak może powstać w wyniku kumulujących się mutacji w obrębie melanocytów- komórek barwnikowych skóry. Leczenie czerniaka jest mocno ograniczone i najczęściej polega na chirurgicznym usunięciu zmiany. Niestety w przypadku rozwiniętej choroby, występuje konieczność szerszej terapii.

Obecnie próbuje się stosować immunoterapię czerniaka złośliwego, polegającą na terapii swoistej i nieswoistej. W immunoterapii swoistej próbuje się zmusić organizm do prezentacji antygenów nowotworowych i produkcji przeciwciał przeciw komórkom czerniaka. Natomiast w nieswoistej immunoterapii stosuje się substancje stymulujące działanie układu immunologicznego, takie jak interferony, TNFα oraz interleukiny.

> Więcej na temat czerniaka

Tekst: Tomasz Woźniak
Zdjęcia: Agata Białachowska